Ethiek - en haar perikelen

"Kennis is dodelijk, als je weet hoe je het moet toepassen."
                                                                                      - Sam Rain

Wie zich de basisschool herinnert, zal vast het verhaal kennen van Nobel - de uitvinder van dynamiet. De man deed een 'uitvinding', bedoeld voor een praktisch probleem. Echter zag de wereld nog een oplossing in zijn uitvinding, waardoor de man zoveel wroeging kreeg dat de Nobelprijs het daglicht zag. Een soort daad van boetedoening als het ware.

Wat nou als je een uitvinding doet, deze deelt met de wereld met de wetenschap dat deze ethisch onverantwoord is? Veel mensen zeggen dat je deze dan geheim zou moeten houden, om de wereld te beschermen tegen het nodige kwaad. Maar heb je dan geen vertrouwen in de mensheid - dat deze wijselijk omgaat met de kennis die kan leiden naar onethisch, immoreel gedrag?

Stel nou, dat je bepaalde kennis deelt, impulsief, waarvan de inhoud onethisch is? De kennis is inmiddels gedeeld en je ziet de consequenties van je handelen - immoreel, onethisch gedrag bijvoorbeeld. Ben je dan ethisch gezien sociaal gezien verplicht om een vorm van boetedoening te doen? Is het gedrag van anderen, al zijnde beïnvloed door jezelf, jouw verantwoordelijkheid?

Stel je vind een nieuwe tank uit. Je houd van mechanica, je hebt de achtergrond en de kennis om oorlogsvoertuigen te bouwen en je ontdekt een innovatie die de soldaten in de tank efficiënter en effectiever maakt. Maar alsnog, je bouwt een tank. Je deelt deze met overheden. En als consequentie gaan er mensen dood. Okay, het zijn misschien terroristen of ‘de vijand', maar je bent grootaandeelhouder in dood en verderf.

Is een uitvinder van een tank verantwoordelijk voor de doden? Je zou zeggen van niet, want deze is niet de gebruiker van de kennis of het gereedschap. Maar het is wel degelijk een feit dat zonder de uitvinding de mogelijkheid om zulke gevolgen te hebben niet mogelijk zijn, aangezien de uitvinding de 'veroorzaker' is. Er zijn altijd argumenten om deze uitvindingen wel te doen; geld, aanzien, succes, status, overwinning, voordeel, strategie en ga zo maar door. Maar wat zegt men ethisch gezien op dit vraagstuk? De meningen hierover verschillen.

Pacifisten hebben in het geval van oorlogstuig een duidelijke mening - nee, niet doen. Oorlogsdeskundigen staan er lijnrecht tegenover; het strategisch voordeel voortkomend uit de afschrikking beschermd juist mensen. Maar het is ook zo in de hackerwereld; er zijn beveiligingsexperts die geloven in `full disclosure' - als in weet wat je te wachten staat - en de 'closed source' die koste wat het kost fouten geheim willen houden. Wat je tegenstanders immers niet weten, kunnen ze niet tegen je gebruiken.

Informatie is macht. Wat doe je met informatie die anderen macht geeft, vooral wanneer je de distributie niet kan reguleren? Is het dan ook niet egoïstisch of zelfs verwaand, vindend dat je als uitvinder het alleenrecht heb op deze kennis? Wie heeft het recht op de macht? En waarom zou een ander onethisch zijn als deze de macht gebruikt naar zijn motieven?

Is er naast een moreel anker, ook een ethische balans essentieel voor de mensheid om zich te ontwikkelen naar beschaving op het hogere niveau?

©SamRain
Ethiek

De Innerlijke Schreeuw

"Achter alle glamour en glorie zit een onbelichte kant."
                                                                                      — Sam Rain

Leonardo da Vinci was een kunstenaar en uitvinder die veelal het beroemdste is vanwege zijn werken als de 'Mona Lisa' en zijn tekeningen die hij maakte van de menselijke anatomie. Diverse andere 'uitvindingen' zijn minder genoemd, zoals zijn ontwerpen op het gebied van oorlogsvoertuigen. De man was omstreden, zoals vele grote denkers.

Alleskunner, autodidact, geniaal. Woorden die Leonardo prima zouden omschrijven. Voeg er arrogant en narcistisch aan toe en je hebt een accurate beschrijving van mijzelf. Ik kan tekenen, houd van ontwerpen, los moeilijke vraagstukken op en interesseer mij vooral in het innoveren van bestaande ideeën.

De Amerikaanse `drone' bijvoorbeeld — een idee dat ik had ruim vijftien jaar terug. Elektronische navigatie, zoals TomTom. Geïndexeerd zoeken, zoals Google met de pageranking. Maar ook ideeën als de UPSAT en zelfs koloniën als die Mars One — ik had ze al. Toch heb ik nooit gekozen voor een eeuwige roem. Ik leef, raar maar waar bij voorkeur in een schaduw en verkies alleen de vleierij van mensen dichtbij.

Ik heb namelijk weinig vertrouwen in de mensheid. Ik verwacht namelijk dat mensen zich gedragen naar de maatschappelijke standaard. Als apen die rechtop lopen. Die niet voor rede, noch ethische denkbeelden vatbaar zijn. Hen die ik hoog hou zijn fictief of inmiddels uitgeroeid. De Vulcans uit Star Trek bijvoorbeeld. De samoerai uit Japan.

Ik denk daarom ook veel over ethiek. Als ik het niet doe, doet een ander het. En daarmee geef je de macht weg aan iemand die statistisch gezien onethischer is dan ik. Doe ik het wel, heb ik daarin ook een aandeel. Een aandeel waardoor je ook verantwoordelijk bent. Want dat is de lelijke kant van ethiek waar men liever niet over praat. Verantwoordelijk zijn is meer dan alleen sorry zeggen of aftreden van je positie. Het is riskeren dat je en public gefusilleerd kunt worden. Het is riskeren dat je karma weegschaal ineens de massa van Atlas aan de verkeerde kant valt.

Vroeger las ik veel stripboeken, die gekocht waren door mijn oudere neven. Een daarvan, 'The Amazing Spiderman', heeft een blijvende indruk achtergelaten. Het is de sleutelfiguur die de held maakt en zijn beroemde citaat een gedachtegoed heeft in gebracht. 'With great power, comes great responsibility.'

Veel mensen zijn wat ze zijn. Normaal. Mijn probleem is dat ik uitzonderlijk ben. Wie mij kent, zal het niet ontkennen. Het is wat mij uniek maakt, maar tevens een grote last lijkt te zijn. Ik weet dat ik dingen kan veranderen, mits ik dat wil. Ik ben niet limitatief begrensd. Binnen in mij schreeuwt iets dat zegt — “je hebt een roeping, doe wat je doet en wees uitzonderlijk, zoals jij bent."

Toch wil ik ergens doof zijn voor die innerlijke stem. Omdat ik van mening ben dat de schijnwerpers van de wereld iets zijn wat ik verafschuw. Waarschijnlijk omdat de toeschouwers alleen applaudisseren voor het theater, maar de boodschap nooit zullen begrijpen.

©SamRain
Innerlijk en Ethiek

Hoera voor onze genen! Dieper in onszelf op zoek

“Geen machine kent dezelfde mate van complexiteit als die van onze cellen.”
                                                                                                            - Sam Rain

Genetica; een wetenschap van jonge leeftijd vol mysterie en avontuur. Iedereen heeft wel eens ooit over DNA gehoord; piepklein, maar overal aanwezig in de cellen van een levend organisme. Het DNA wordt vooral gekenmerkt door vele strafzaken – als iets je nog unieker maakt dan een vingerafdruk, dan is het wel DNA. Maar wat weten we er nu werkelijk over?

Een desoxyribonucleïnezuur (DNA), is een supergrote molecule dat onze fysieke eigenschappen bevat. Deze eigenschappen zijn doorgegeven via onze ouders, maar ook de omgeving kan invloed hebben op de ‘code’. Vanwege een speciaal ‘mechanisme’ passen de componenten van de ‘code’ maar op enkele manieren in elkaar. De dubbele helix, of ‘wenteltrap’, geeft DNA dan ook zijn unieke vorm; een microwonder van de natuur!

Met supergroot bedoel ik in de relatie tot de celkern waar DNA zich in bevindt en wanneer het DNA zou worden uitgerekt; bijna meer dan een meter aan informatie ligt opgerold in iedere levende cel van ons lichaam! Dit DNA bestaat weer uit ‘stukjes’, welke we chromosomen noemen. Het aantal stukjes bepaald wat voor organisme we worden – de mens heeft er 46 in totaal. De meest bekende chromosomen zijn de geslachtschromosomen, die bepalen of we man of vrouw worden; twee X-chromosomen levert een vrouw op en een XY-paar levert een man op.

Maar wat doet DNA nu precies? Al het leven op aarde draait eigenlijk om twee componenten: nucleïnezuren en eiwitten. Het DNA is het bouwplan voor alle eiwitten; zonder DNA, geen speciale eiwitten. Want kleine deeltjes in het DNA, de genen, hebben de informatie hoe een bepaald eiwit wordt opgebouwd. Er zijn vele eiwitten, mogelijk tienduizenden, die ieder eigen een functie vervullen in de cel (en dus het lichaam!).

Ons DNA kent ongeveer 24.000 genen, waarvan 8.000 speciale functies hebben buiten het zenuwstelsel. Eiwitten bouwen ons op (en houden ons in leven) aan de hand van ons DNA. Slechts 4% van ons DNA ‘codeert’ voor de aanmaak van eiwitten en in deze 4% ligt onze toekomst ‘verscholen’: intelligentie, kracht, fenotype en andere eigenschappen.

Hoewel we graag liever niet geconfronteerd worden met wetenschap wat ons karakter betreft, zijn genen wel degelijk verantwoordelijk voor ons doen en laten. Ons gedrag is genetisch bepaald naar vermogen; net zoals erfelijke ziektes wordt onze capaciteit van intelligentie doorgegeven, maar ook die van agressie. Nu hoeft een persoon met ‘agressieve’ genen, niet perse een agressief persoon te zijn – maar kan wel degelijk een ‘drager’ zijn of in bepaalde omstandigheden zulk gedrag vertonen omdat men meer vatbaar is. Studies en onderzoek naar het ‘strijdersgen’ (Warrior Gen) wijzen conclusief het verschil in gedrag tussen mensen met en zonder deze ‘codering’.

Genen bepalen het vermogen of onvermogen van een fysiologische eigenschap. Hoe meer we weten over de werking, en met name het resultaat, van onze genen, leren we meer over onszelf. Maar we moeten de ethiek nooit vergeten dat deze kennis moet dienen als informatie en niet als oplossing. De mens wilt zich immers altijd ontwikkelen, echter met de verkeerde inslag van discrimineren. Want is de kennis van eiwitten en chromosomen resultaten wel ethisch? Absoluut niet. Sinds de bekendheid van trisomie-21 (syndroom van Down), zijn het aantal abortussen toegenomen, net als vele andere erfelijke ziekten wordt het ‘leven’ voorkomen. Natuurlijk is het geen veroordeling, echter wel een vaststaand feit dat gerelateerd word aan de kennis van genetica. Er zijn talloze voorbeelden te noemen; Hitlers zoektocht naar de Supermens, is maar een enkele.

Onze genen maken ons fysiologisch en hopelijk houden we de kennis zoals ze bedoeld is: om te begrijpen. Want hoe beter we onszelf begrijpen, hoe beter we kunnen accepteren en verder gaan met ons mooie leven!

©SamRain
Genetica