Sociaal Wenselijke Pietpraat

"Ik ben oprecht als ik zeg dat ik vaak onoprecht ben."
                                                                                     — Sam Rain

Wat ik denk, zeg ik niet altijd. En wat ik zeg, is zelden gelijkwaardig aan hoe ik me echt voel. Als ik zeg dat ik een hekel aan iemand heb, dan denk ik eigenlijk hoe diegene het beste leed kan worden toegebracht. Als ik zeg dat ik me rot voel, dan zeg ik eigenlijk dat ik op het punt sta te exploderen. Want hetgeen wat ik denk en wat ik voel is vaak te extreem voor mensen om mij heen.

"Je moet het niet opkroppen", zegt men. "Waarom praat je er niet over?", oppert men. Maar als ik zou zeggen wat ik denk, zie ik men al fronzen en denken hoe ze zo snel mogelijk het gesprek kunnen afkappen. Als ik dan praat over wat ik denk, dan moet ik het vertalen naar iets sociaal wenselijks. Naar zinnen zodat een ander ze kan aan horen zonder te gruwelen.

Dat is het paradoxale. Ik praat er dus over, maar eigenlijk ook weer niet. Ik vertel, maar de expressie is onoprecht. Het nare van de oprechtheid is dat ze lelijk is — een vorm die niet voor een ieder te verdragen is. Ik wil ventileren, maar er is geen kamer om de rioollucht naar toe te blazen. En zij die zich opofferen, daarvan weet ik dat ze het kunnen verdragen. Zodoende classificeer ik me dan als een slecht mens. Ik denk aan slechte dingen. Ik voel mij goed door slechte dingen.

Het is niet dat ik ze wil denken. Het is een onderbewust proces. Een `trigger' — een mens of een situatie lijken een kettingreactie in mijn denken op gang te zetten, en roepen het ergste in mij op. Het is mechanisme, waarvan ik steeds meer bewust ben — en waar ik veel al aan heb veranderd. Maar het is er nog steeds — het sluimert nog steeds. Het probleem is niet onzekerheid, maar juist het tegenovergestelde. De kennis dat ik weet waartoe ik in staat ben en de rechtvaardiging waarom ik het zou kunnen doen maken het probleem alleen maar moeilijker. Mijn zwakke punt is mijn kracht.

Er zijn twee geestelijke bolwerken waar tegen ik strijd. Erkenning en vergelding. Erkenning, omdat ik, net als veel andere mensen, te maken heb gehad met veel afwijzing en dus de overbodige behoefte aan bevestiging. Daarom ben ik een overachiever, iemand die de lat hoger legt dan de hemel en ziekelijk perfectionistisch is op bepaalde gebieden. Vergelding, omdat ik geen vertrouwen heb in partijen zoals overheden of familie. Zelf doen. Eigen rechter spelen. En dus nooit objectief ben in het bepalen van een strafmaat.

Er is nog een lange weg te gaan. Maar de dauw breekt aan na een duistere nacht. Ik weet dat de zon opkomt. Ik weet dat het niet onoverwinnelijk is. Ik weet dat ik, juist ik, mezelf zal overstijgen op een dag. Want ik herken, ik erken en accepteer mijn zwarte zijde — nu zal ik moeten veranderen. Een weg die onvermijdelijk is voor iemand die zo'n zucht heeft als ik.

©SamRain
Social Talk

Bla, bla, bla / Ik Weet Het Beter

"Soms zeggen mensen dingen, omdat ze graag iets willen zeggen. "
                                                                                                 — Sam Rain

Commentaar. Kritiek. Pointers. Feedback. Vleierij. Discussie. Dialoog. Ik ben er soms dol op, maar vaak niet. Misschien dat daarom schrijven mij ook zo ligt — het monoloog is een soort eenrichtingsverkeer over een lange laan zonder tegenliggers. Want af en toe willen mensen met je in discussie gaan puur om naar hun eigen stemgeluid te luisteren. Wat voornamelijk irritant is voor de onvrijwillige marionet in het perverse poppenspel.

Oneens zijn met een mening dat is één. Iedereen heeft een eigen mening — en vanwege zijn of haar eigen perspectieven altijd 'gelijk'. Je kunt een dappere poging doen om iemand te overtuigen, maar als je al je eigen mening hebt gedeeld, zou deze al voldoende moeten zijn — of gewoonweg niet. Maar je hebt altijd een typisch persoon die Kareltje Betweter moet zijn. Jouw mening kán gewoonweg niet de juiste zijn, want alleen zijn of haar mening is de ultieme waarheid. Een soort discussie wordt het dan meestal met een fundamentalistische radicaal zonder een wereldgodsdienst, dat Sesamstraat naar een niveau hoger tilt. Boos word ik er niet van, maar oogrollen is een reflex die ik dan niet kan onderdrukken.

Dan zijn er mensen die graag kritiek uiten dat geen opbouwende waarde heeft, alsof ze ooit jurylid waren bij Idols (een show waarbij talentloze knakkers graag even onderontwikkelde mensen afkraken tot huilens toe). Kritiek om eigen onzekerheid te verbergen, zoals jaloezie. Pijnlijke mensen zeg maar. Het type mensen dat vanwege gebrek aan eigen geluk of talent besloten hebben om van hun gemekker een excellente vaardigheid te maken. Dan zou een uit de lucht vallende piano een geschenk uit de hemel zijn op dat moment.

Kontenlikkers. Kontenlikkers zijn mensen die vleien in de hoop een compliment terug te verwachten. Geen bravo op een prestatie, maar een bravo zodat je sociaal wenselijk verleidt wordt om 'jij ook goed gedaan' te zeggen. Zoiets als 'gelukkig nieuwjaar' zeggen tegen die collega waarvan je hoopt dat zijn of haar jaarcontract niet verlengd wordt. Complimenten zijn altijd leuk, alleen het is een anticlimax wanneer ze niet oprecht zijn. Alsof je de beste sex van je leven hebt gehad om volgende dag een telefoontje te krijgen dat het verstandig is om eens de GGD te gaan bezoeken voor een `sneltest'.

Waar ik écht een bloedhekel aan heb, zijn mensen die papegaaien. Het is niet hun eigen mening, maar een mislukte kopie van een 'frame' (politieke manier van iets zeggen om bij iemand een idee in z'n kop te planten) die op één of andere manier in mijn universum terecht komt. Zoals mensen die klagen over 'buitenlanders' en wonen in een straat die het beste vernoemd kan worden naar een melkbedrijf. Zoals mensen die praten over bezuinigen op binnenlandse veiligheid, maar bij de eerste allerbeste baardman in het vliegtuig één-één-twee bellen. Zoals mensen die kritiek leveren op schrijvers omdat anderen dat ook zeggen.

Als je niets te zeggen hebt, zeg dan gewoon niets. Als je wat te vertellen hebt, vertel dan wat. En wanneer je niets te vertellen hebt, behalve gemauw en bladiebla — omdat je tijd te veel hebt, ga eens wat doen. Een boek lezen of zo. Een artikel schrijven. Je oma bezoeken. Niet omdat ik het zo irritant vind. Omdat ik zoveel medelijden met je heb.

©SamRain
Beter Weten

Hoe Herken Je Een Vechter

"Het verschil tussen moed en dwaasheid is een kilo arrogantie."
                                                                                                  — Sam Rain

Geweld hoeft niet altijd een daad van agressie te zijn; soms is geweld nodig voor mensen om zich te verdedigen. Iemand die kan vechten, hoeft niet perse een 'vechter' te zijn. Wat maakt iemand een vechter — en belangrijker, hoe herken je een vechter?

Vaak zijn mensen van mening dat je niet kunt weten of iemand je een pak rammel zal geven of niet. Touche — op de kleuterschool is en blijft het een kwestie van ervaren. Wanneer je tussen de volwassen mensen verkeerd (zoals op Sensation White), is het misschien handig om te weten wie je voor je hebt. Om met name te voorkomen dat je tandartspremie omhoogschiet.

Gespierde kleerkasten zijn niet altijd perse vechters — vaak zijn de grootste bankdrukkers laf. Ze proberen fysiek mensen te imponeren, wat voornamelijk werkt bij mensen die fysieke confrontatie het liefst uit de weg gaan. Vandaar dat dit soort figuren ook de toegang ontsieren bij menig discotheek. Kleerkasten zijn eigenlijk onzekere mannen die hun zekerheid halen uit de massa van hun lichaam. Deze fysieke bevestiging heeft samen met een agressieve houding een machtsmiddel; de kans is groot dat een kleerkast het bij imponeren houdt. Dit betekent echter niet dat kleerkasten geen vechters zijn.

Iemand die kan knokken is één, maar een agressieveling is een verhaal apart. Een kort lontje hoort bij onderontwikkelde mensen - waarvan het lontje eerder gezien kan worden als een strijkerskop. De agressieveling haalt meteen uit, terwijl iemand die kan vechten de voorkeur heeft aan het vermijden er van. De laatste loopt niet weg, maar weet dat het menens kan worden. De agressieveling is namelijk onzeker — de 'kick' van het vechten geeft macht aan de vechter. 'Ik doe jou pijn, voordat je de kans hebt om het bij mij te doen' is het motto wat er bij past. Een agressieveling herken je aan de lichaamstaal; het zijn vaak mensen die om het minst geringste een negatieve indruk maakt. Een pistool op scherp als het ware.

Vaak wilt men filosoferen over de blik — de blik van een 'echte killer'. Koelbloedig en berekenend. De blik is echter de non-verbale communicatie waarmee geprobeerd wordt om te imponeren — de reactie van de 'tegenstander' wordt geobserveerd. Agressieve mensen zijn daarin tegen juist impulsief en irrationeel. Ze vechten om te kunnen vechten, waar emoties gekanaliseerd worden en de innerlijke woede als het ware geprojecteerd worden op 'het slachtoffer'. Agressie wordt opgewekt door signalen uit de omgeving, waardoor de agressieveling gevoelsmatig denkt te moeten reageren - `triggers'.

Vechters uitten zich fysiek — vaak schieten ze te kort om verbaal een uitweg te vinden. Vooral mannen hebben, dankzij het testosteron, een verhoogde aanleg voor agressie. Ook tonen wetenschappelijke onderzoeken aan dat het `strijdersgen' verantwoordelijk is voor een hogere concentratie van adrenaline, wat voor een agressievere houding staat in vergelijking met normale mensen. Vechters reageren feller en zijn vaak onderontwikkeld — iets wat je ze beter niet kunt vertellen bij een confrontatie.

Wie snel fysiek zal worden bij dergelijke signalen heeft zichtbaar 'ingedaalde' knokkels — wie frequent vecht met zijn vuisten en dus sneller zal slaan uit een 'reflex' zal ongetwijfeld dit kenmerk hebben. Het is daarom handiger om eerst naar iemands handen te kijken dan naar iemands postuur — het laatste werkt imponerend op psychologisch gebied, terwijl een fysiek kenmerk een realistische indicatie kan geven.

©SamRain
Vechter