Niet Zo Snel Persoonlijk Opvatten, Aub

"Je weet toch wie het zegt."
                                     — Sam Rain

Veel mensen nemen woorden te snel persoonlijk op. Logisch, want je voelt je aangesproken. Maar er is een verschil tussen woorden veroordelen en hetgeen wat gezegd wordt absorberen. Zo is er een discussie gaande over fatsoen en huftergedrag — het laatste gaat met name om doelbewust te beledigen. Omdat het kan. Ik ben een voorstander van fatsoen, maar ik ben van mening dat huftergedrag wel degelijk functioneel kan zijn.

Schelden is bijvoorbeeld een expressie (dat overigens niet schelden rechtvaardigt). Wie als fatsoensrakker scheld zegt sneller 'bah', dan een populaire ziekteverwensing. Vaak zijn het mensen die persoonlijk in aanraking met een ziekte zijn gekomen of vanuit religieuze ideologie het gedrag verwerpen, die er aanstoot aan nemen. De woorden worden uit context getrokken en zelfs geplaatst als een karaktermoordaanslag, in plaats van de expressie waar zij uit voorkomt.

"Je weet toch wie het zegt", zeg ik vaak tegen anderen. Maar het zijn niet altijd de personen van wie je verwacht die een scud-raket met woorden op je afvuren. Toch blijft dit het beste advies. Want hoe ga jij ermee om? Woorden krijgen de betekenis die jij er aan geeft. Emoties zijn de lading van woorden, ongeacht of deze voortkomen uit maatschappelijke normen of persoonlijke ervaringen en ideologie.

Wanneer woorden persoonlijk worden opgevat, zegt dat iets over jou als persoon. Want je bent zelf diegene die een ander de autoriteit geeft om van hun lucht bakstenen te maken. Het zijn jouw normen, jouw waarden en bovenal jouw emoties. Als je dan bij jezelf ten rade gaat, zul je vroeg of laat ontdekken dat de redenen voor de emotionele lading ergens anders ten grondslag ligt. Dat betekent natuurlijk niet dat je altijd 'goed' of 'fout' zit — emoties zijn namelijk normale gevoelens. En wanneer je niet bewust wordt van je emoties, dan sluimeren ze naar de achtergrond. Om te voorschijn te komen wanneer je het niet verwacht.

Hufterigheid legt namelijk je ziel bloot. Want wanneer je aanstoot neemt aan woorden, dan heb je `triggers' — geestelijke mechanismen waardoor je te manipuleren bent. Want het is de geestelijke grens die men opzoekt. Waarom men dat doet is rationeel niet te verklaren. Sommigen voeden daarmee hun projectie, anderen zoeken bevestiging of willen juist afwijzing uitlokken voor sensatie en `thrillseeking'. Daarnaast houdt hufterigheid normen en waarden in stand of verlegd deze. Het goede is er nu eenmaal niet zonder het noodzakelijk kwaad.

Pesten daarin tegen is persoonlijk. En dat gaat voorbij hufterigheid. Pesten is nooit functioneel — al beweren sommige wetenschappers van wel. Maar dan alsof je de woorden niet persoonlijk moet opvatten. Want wanneer we overschakelen naar emoties, dan winnen deze het van de rationaliteit. En juist rationaliteit heb je nodig om de afwegingen te evalueren en de keuzes te maken die er iets aan veranderen.

©SamRain
Woorden

Iedere dag naar school

“Woorden doen niet alleen pijn, je kunt er niet mee naar de Eerste Hulp.”
                                                                                                            - Sam Rain

Brillenjood, beugelbek, dikzak
lelijkerd, stinkerd, zwerver
Je moeder is een hoer,
Je vader is een vuilnisman;

Kut, lul, fuck you
bilnaad, surfplank
Wat een stomme fiets,
Wat een vieze jas;

Ik wacht op je na school
Ik wacht op je vanmiddag
Ik wacht op je voor school
Ik wacht op je vandaag

Ik trek dan aan je haren
en eet dan ook je appel op,
Ik pak dan je potlood af
en kras een streep -
door je stomme tekening

Zwarte Piet, Spleetoogje
Ga terug naar je eigen land
Rood haar, sproetenkop
Ga terug naar huis dan

Banga, Puta
Mietje, Homo
Wat een stomme tas
Wat een domme trui

Heb je gedoucht in de WC
woon je soms op de plee
Heeft je pa geen cent op zak
voor parfum – je ruikt naar kak

Ik wacht wel bij het hok
Ik wacht wel tot na de les
Ik wacht op je ervoor
Ik wacht op je erna

Boehoe! Huil je al?
Boehoe! Huil je al?
Bibber, bibber ben je bang?
Bibber, bibber ben je bang?

Echt waar?
Ik kan me dat niet
herinneren, echt waar!
Nee, anderen deden het
ook – ’t was niet alleen ik!

Heeft hij dat echt gedaan?
Heeft zij dat echt gedaan?
Van de brug?
Op haar kamer?
Voor de trein?
In het bos?
Echt waar?
Hoe bedoel je -
het had gekund?

©SamRain
Pesten

De pestkop op z'n best

“Het gevogelte ijlt voorbij, ’t vond hier geen aas”
                                                                        - A. Staring

Al sinds jongs af aan heb ik een sonar voor mensen en hun zwakheden. Ik lees geen emoties uit gelaatstrekken of trek conclusies uit woorden als een psychotherapeut; ik ‘voel’ als het ware de stemming van mensen. Paranormaal? Misschien, maar ik heb het altijd ervaren als een reflex; ik krijg geen beelden door of ervaar bewust een emotie. Deze superkracht heb ik echter vaak misbruikt voor hele sinistere doeleinden. Zoals pesten.

De middelbare school was de plaats waar ik de ‘finesse’ van pesten eigen maakte. ‘woorden doen geen pijn’ of ‘olifanthuid kweken’ zijn theorieën die ik gemakkelijk weerlegde. Nu was ik geen typische pestkop; nooit ‘koos’ ik een kansloos slachtoffer om mezelf beter te presenteren tegenover anderen. Nee, pesten was mijn afweermiddel tegen de massa racistische Hitlerjugend op een school waar ik, met m’n vroege leerling zijn, met 1.55 tot de middel kwam van aardappel consumerend Nederland. Ik werd niet gepest, dankzij m’n eerste schooldag.

“B-b-b-ruggerrr”, riep een lange puistenkop uit de tweede naar ieder onderdeurtje die voorbij liep. Ik was redelijk voorbereid door broer en zus, die beiden stadspopulariteit kenden. Absoluut voor de verkeerde redenen, stel je voor, een ‘kneus’ als broertje was zeker niet goed voor hun reputatie. Met mijn rugtas in de ‘coole’ houding (één riem over de schouder), m/n Next Generation agenda (gepikt door broer uit de V&D) en mijn bril verstopt in het hoesje (op orders van mijn zus). ‘Meteen meppen als ze je wat flikken, enne gewoon met je tas doen’, demonstreerde mijn broer. Op afstand zag ik een paar klasgenoten neergaan door een paar uitgestoken stelten, gevolgd door bulderend gelach. De grote pestkop liet me voorbij gaan en ik was opgelucht – klats! Ik had niet verwacht dat zijn vriend het zou overnemen. Terwijl ik er lag, hoorde ik het bulderende gelach. Ik wilde niet huilen. De schaamte maakte plaats voor intense woede. Ik krabbelde op en glimlachte, waarna ik mijn tas vol boeken gebruikte als een finale spelende honkballer. Gegil, bloed, gehuil. Bam, nog een keer tegen de andere pestkop dit keer. Mijn eerste dag en meteen naar huis gestuurd. Spijt? Geen moment.

Eenmaal terug op school riep niemand ‘brugger’, tweede klassers waren stil en gepeste kinderen liepen voor de veiligheid naast me. Ik bevond me in een ideale situatie, ik werd bevreesd.
Het begon vanaf toen ergere vormen aan te nemen, ik ‘rook’ de angst van andere leerlingen. ‘Bedankt’, zei ik regen de tweedeklasser met een rol Mentos. Zonder tegenspraak was ik iedere pauze voorzien van drop, Mentos, kauwgom, chips en winegums.

Na een jaar kwamen er jongens die me betaalden in Mentos om andere leerlingen te ‘pakken’ te nemen. In plaats van intimidatie, begon ik echter met een psychologische ‘oorlogsvoering’. Afkraken, uitschelden tot volledig voor blok zetten. Het verzet kwam echter in actie; leraren vonden mijn ‘opmerkingen’ zeer bijdehand en nodigde mijn moeder uit voor een gesprek. Ik had niemand geslagen, niet gespijbeld en stond gemiddeld een negen (’t was maar de MAVO) dus voor mijn moeder geen reprimande waard. Tja, dan ga je door...

In het derde jaar stond ik erom bekend een willekeurige leerling te laten huilen binnen ‘tien’ goed geplaatste opmerkingen. Vooral meisjes daagden me uit, om na vier opmerkingen en mijn Joker grijns bijna smeekten op te houden,. Het waren m’n hoogtij dagen van vals zijn, geen leerling noch leraar was veilig voor het gevaar.

Pesten houdt niet vanzelf op. Dat is een fabeltje. Hoe erbarmelijk ook sommige ouders denken te zijn, er is maar één oplossing voor een gepeste leerling. En helaas, dat is geen sympathie of empathie. Confrontatie klinkt misschien niet hippie-vriendelijk, maar werkt wel. Want bedenk nu eens waarom ik niet verder ging dan het 3^e jaar? Lees nog maar een keer!

©SamRain
Pestkop